Kritiek van de Sportieve Rede

De veel geroemde ‘kracht van sport’ kent helaas ook een keerzijde, waar de sport zich liever van afwendt: geweld, racisme, seksuele intimidatie, doping, matchfixing en ondermijning. Hoe valt deze bijzondere ambiguïteit van de moderne sport te begrijpen? Wat is de betekenis van de spanning tussen de productieve en destructieve krachten in de sport? En is een gezonde evolutie van de moderne sport nog wel mogelijk? In ‘Kritiek van de Sportieve Rede’, het doctoraatsproefschrift van Sandra Meeuwsen, staan deze vragen centraal. De studie bevat een archeologische analyse van de waarheidsproductie over sport vanuit drie dominante ontologische paradigma’s: de moreel prioritaire ‘sport-als-spel’ mythe, het agonale ‘sport-als-strijd’ paradigma en het verboden discours over ‘sport-als-seks’.

Het doctoraatsonderzoek is voltooid aan de Vrije Universiteit Brussel. De openbare verdediging heeft succesvol plaats gevonden op 24 september 2020.

De openbare verdediging terugkijken

“Een mooi en gedurfd proefschrift; een zeer welkome en nodige studie naar de huidige sportcultuur, vanuit het perspectief van de vele schokkende misstanden in de sport. Uw proefschrift heeft mij veel stof tot nadenken gegeven.”

Prof. Dr. Martine Prange, Full Professor of Philosophy of Humanity, Culture, and Society, Tilburg University

“Dit doctoraat levert een essentiële bijdrage aan een kritische en begrijpende lezing van de eigentijdse moderne sport. Hoe komt het dat een cultureel fenomeen met een mondiale impact en erkenning als de moderne sport zo onvermogend  blijkt wanneer het gaat om zelfreflectie, zelfkritiek, zelfregulering en zelfcorrectie? Deze studie is sterk, tijdig, grondig en nodig. Een welkom tegengewicht tegen de vloed aan bestendigende en – vaak onbewust en onbedoelde – verheerlijking van de moderne sport. Wat zou ik dit graag gelezen hebben gedurende mijn actieve loopbaan!”

Prof. Dr. Bart Vanreusel, emeritus Hoogleraar Sportsociologie, KU Leuven

“Complimenten voor dit hoogst relevante werk. Van binnenuit en met liefde, kennis en begrip voor het sportgebeuren werkt de auteur de zeer pertinente vraagstelling uit naar de relatie tussen het dominante waarheidsvertoog over moderne sport en de toenemende excessieve dimensie en instrumentalisering van sport. De auteur laat zich vergezellen door een reeks denkers waarvan twee in het bijzonder een belangrijke rol zijn toebedeeld: Agamben die de hermeneutische, of meer specifiek, archeologische weg ondersteunt en Spinoza die fungeert als fundament voor deze studie. Ik heb heel veel bijgeleerd van dit interessante proefschrift en ben daar dankbaar voor.”

Prof. Dr. Sonja Lavaert, Hoogleraar Moderne en Politieke Wijsbegeerte, VU Brussel

“Dank voor het corrigeren van mijn dominant positieve insteek in de sportfilosofie. Uw verwijzing naar de beerput in de sport heeft mij werkelijk wakker geschud. Dat is overigens ook de beerput van ons leven! Uw werk getuigt van uitstekende (sport)filosofie en dan schrijft u ook nog eens bijzonder goed.”

Prof. Dr. Marc Van den Bossche, Hoogleraar Cultuurfilosofie, VU Brussel (promotor)

“Een zeer indrukwekkende prestatie van een originele denker. Het werk ademt bevlogenheid en gedrevenheid, zonder in te boeten aan academische diepte, breedte en rigueur.”

Prof. Dr. Yoni Van Den Eede, VU Brussel

Promotor: Prof. Dr. Marc Van den Bossche, Faculteit Letteren en Wijsbegeerte VU Brussel

De Doctoraatsjury bestond uit:

  • Prof. Dr. Sonja Lavaert, VU Brussel
  • Prof. Dr. Bart Vanreusel, KU Leuven (emeritus)
  • Prof. Dr. Martine Prange, Tilburg University
  • Prof. Dr. Yoni Van Den Eede, VU Brussel

Sandra Meeuwsen (Curaçao, 1966) ontdekte tijdens haar studie Filosofie aan de Radboud Universiteit (1984-1990) de baanatletiek (800 – 3000 m), vanaf 1992 verbreed naar triathlon. In de laatste discipline presteerde zij in Nederland op top 10 niveau en was zij ook actief als trainer-coach. Sinds 1994 werkt zij als beleidsprofessional in de sport, eerst bij NOC*NSF en vanaf 2008 als changemanager voor landelijke beleidspartners, sportfederaties, gemeenten, sportbedrijven, provincies en ministeries. Daarnaast doceert zij wetenschapsfilosofie binnen de Master Strategy & Leadership (AOG School of Management) en de Executive MBA Sports & Health aan de Wagner Graduate School te Groningen. Sandra blijft dit academisch jaar nog verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel om opvolging te geven aan deze studie.

Download het proefschrift

De PDF-versie van het proefschrift kan via deze link gedownload worden, bestellen van de ‘hard copy’ van het proefschrift (€ 19,50 ex verzendkosten) is mogelijk via onderstaand formulier.

Bestelformulier

Pers en reacties

Sportfilosoof: je kunt veel leren van de schaduwkanten in de sport

Volkskrant, klik hier om het artikel te lezen

Kelder en Co

NPO Radio 1, het gesprek tussen Jort Kelder en Sandra Meeuwsen is…

Soulconsult bv is aangesloten bij ondernemerscoöperatie Harvey Bloom en de Vereniging Sport en Gemeenten.

Portretfoto: Robert Zwart
Foto cover proefschrift: Léon van Bon